Yemek Yeme Adabı
Rabbimiz, Kur’ân-ı Kerîm’de biz kullarına verdiği nimetlerden yiyip içmemizi, ancak israf etmememizi ifade buyurmaktadır. Yemek yerken âdâb kabilinde şu hususlara azami dikkat edilmelidir:
- Yemekten önce ve sonra mutlaka eller yıkanmalı.
- Yemeği sağ elle yemeli, başlarken besmele çekmeli, önünden yemeli ve yemek bitince “Elhamdülillah” denmeli…
- Besmele unutulmuş olup yemek esnasında akla gelirse, “Bismillahi evveluhu ve ahirahu” denilir.
- Yerken acele edilmemeli, yemek iyice çiğnenmeli, lokmalar peş peşe yutulmamalı.
- Yemeğe önce yaşça veya mevkice büyük olan kişinin başlaması uygundur.
- Önündeki yemeği soğutmamak için, yemeğin içine üflenmemeli. Başkalarında tiksinti uyandıracak hâl ve tavırlarda bulunmamalı. Ağızda yemek varken konuşmamalı ve gülmemeli.
- Başkasının lokmasına ve yediğine bakmamalı.
- Yemeği yapana teşekkür etmeli. Sofra kurulurken ve kaldırılırken yardımcı olunmalı.
Selam verme Adabı
- Bir topluluğun yanına girilirken konuşulmadan önce “Esselâmü aleyküm” diye selam verilir.
- İçinde insan olmayan bir yere girildiğinde “Esselâmü aleyhâ ve alâ ibâdillâhis sâlihîn” denir.
- Karşılaşıldığında selam verildiği gibi, ayrılırken de selam verilebilir. Zira Resûl-i Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem): “Sizden biriniz, meclise geldiği zaman selam verdiği gibi, ayrılırken de selam versin.” buyurmaktadır.
- Karşılaşan iki kişiden küçük olan büyüğe, az olan topluluk çok olan topluluğa, araç üzerinde olanlar yayalara, yürüyenler oturanlara, arkadan gelenler önden gidenlere selam verirler.
- Bir topluluğa verilen selama: “Ve aleykümüsselâm” diye içlerinden birisi karşılık verirse, diğerlerinden selam alma görevi düşer, ama hiçbir karşılık vermezse, hepsi sorumlu olur.
- Selam vermekte “Merhaba” lafzı da kullanılmıştır. Resûl-i Ekrem (s.a.v.) misafirlerine „merhaba“ demiştir. “Rahabe” fiilinden gelen bu söz „Genişlik ve rahatlığa kavuştun, huzur içinde oturabilirsin“ mânâsındadır.
- Selama hemen cevap vermeli, mümkün olduğunca cevabımızı selam verene duyurmalıdır.
- Selam veren kişinin selamı duymamazlıktan gelinmemelidir.
Tuvalet WC Adabı
- Tuvalete girmeden önce çorapların çıkarılması ve paçaların sıvanması.
- Tuvalete sol ayakla girilmeli sağ ayakla çıkılmalıdır. Avret mahallimiz kıbleye karşı gelmemeli.
- Kapı ve muslukların açılıp kapanmasında sağ el kullanılmalı ve taharet işi sol el ile yapılmalı.
- Oturarak küçük tuvalet yapılmalı. İçeride konuşulmamalı, dinî mesele düşünülmemelidir.
- Tuvaletten çıkarken görmek istediğimiz şekilde bırakılmalı.
- Çıktıktan sonra eller ve ayaklar yıkanmadan salon ve odalara girilmemeli.
- En az 40 adım atılmadan abdest alınmamalı.
Banyo Adabı
- Banyo peştemal (şort) ile yapılmalı veya avret mahallini kapatacak giyeceklerle yapılmalı.
- Banyo yaptıktan sonra banyo temiz ve güzel görünecek şekilde bırakılmalı.
- Haftada bir tırnak, iki haftada bir koltuk altı ve avret yeri temizlenmeli.
- Sol ayakla girip sağ ayakla çıkılmalıdır. Kıbleye karşı ön ve arka tarafımız gelmemelidir.
- Çamaşırlarımızı banyoda bırakmamalı. Banyoda konuşmamalı ve bir şey yememeli.
- Lavabo ve ortalığın temiz, tertipli ve düzenli olarak bırakılmasına özen gösterilmeli.
- Gusül abdesti almadan banyodan çıkılmamalı. Banyoda uzun süre durulmamalı.
- Banyo misafirin olmadığı vakitlerde yapılmalı.
Konuşma ve Dinleme Adabı
- Küfürlü ve argo kelimeler konuşulmamalı. Bilmediğimiz konularda rastgele konuşmamalı.
- Üstünlük taslayarak konuşmamalıyız. Konuşma ile tebessüm iç içe olmalı.
- Dedikodu (gıybet) olacak sözlerden kaçınılmalı. Bir büyüğünüz konuşurken patavatsızlık yapmamalı.
- Kalp kırıcı sözler sarf etmemeli. Büyüklere siz diye hitap etmeli.
- Birisi konuşurken ona saygısızlık etmemeli. Topluluk içinde başka bir grup teşkil etmemeli. (Fiskos yapmamalı)
- Sadece başkalarını güldürmek için konuşmamalı. Konuşmalarımızın tümünde espriye yer verilmemeli.
- Birisiyle konuşurken yüzüne bakarak konuşmalı. Alay edici ve küçük düşürücü konuşmalardan kaçınmalıyız.
- Lakap takılmamalı. Birisi konuşurken meclisten kalkmamalıyız.
- Konuşmayı sonuna kadar sabır ve saygıyla dinlemeliyiz.